KULTURA I-EJ RZECZYPOSPOLITEJ

Modele Rzeczypospolitej, Włosi i italianizm w Europie Środkowej i Wschodniej, teksty paraliterackie.

Warszawa, 13.05 - 01.06.2007
I. Modele Rzeczypospolitej 14 V-20 V;
II. Włosi i italianizm w Europie Środkowej i Wschodniej "Tre Corone" 21 V 26 V;
III. Warsztaty Naukowe 27 V-1 VI

Lista wykładowców
Lista uczestników

Program sesji

13 V niedziela - przyjazd uczestników, zakwaterowanie hotel "Hera"

Część I. Modele Rzeczypospolitej 14 V-20 V

14 V (poniedziałek)

9.30-10.30 - rejestracja uczestników (sekretariat MSH, OBTA ul. Nowy Świat 69)

10.30-11.00 (sala konferencyjna OBTA, ul. Nowy Świat 69) - uroczyste otwarcie sesji

11.00-12.30 (sala konferencyjna OBTA)

wykład otwierający prof. Walther Ludwig (Universität Hamburg) The ethical function of Classical literature and the renewal of an ancient form of poetry in Janus Gruter`s Florilegium ethico-politicum (1610-1612) - a contribution to the study of gnomological literature in modern times;

13.00-14.30 (ul. Dobra 72)

dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz (Instytut Badań Literackich PAN), Złota wolność - przywilej szlachecki, czy idea uniwersalna?

15.30-17.00 (ul. Dobra 72)

dr Magdalena Górska(Instytut Badań Literackich PAN), Geneza nowożytnej ikonografii państwa i narodu. O wpływie na wyobrażenia geografii, polityki i historii;

15 V (wtorek)

9.45-11.15 (ul. Dobra 72)

prof. Edward Opaliński (Instytut Historii PAN, Instytut Stosunków Międzynarodowych Piotrków Trybunalski), Kultura polityczna szlachty Rzeczypospolitej Obojga Narodów a państwo;

11.30-13.00 (ul. Dobra 72)

dr Magdalena Górska, Wyobrażenie ciała politycznego. O prawie i satyrze politycznej;

16 V (środa)

10.15-12.45 (ul. Dobra 72)

dr Magdalena Górska, Wyobrażenie królestwa. O rządzie mieszanym i wątkach dynastycznych;

13-14.30 (ul. Dobra 72)

prof. Edward Opaliński, Kultura polityczna a ustrój Rzeczypospolitej Obojga Narodów;

17.V (czwartek)

9.00-10.30 (ul. Dobra 72)

dr Magdalena Górska, Wyobrażenie ojczyzny i narodu. O wolności, stronnictwach i rozbiorach;

10.45-12.15 (ul. Dobra 72)

Humanizm: Włochy-Węgry-Rzeczpospolita (dyskusja z udziałem badaczy: Enikő Békés (PHD, Institute for Literary Studies), Prof. Lászlo Szorenyi (Institute for Literary Studies), Prof. Lászlo Havas (Debrecen University), Prof. Gábor Kecskeméti (Institute for Literary Studies), Péter Kasza (PHD, Szeged University), Prof. István Lázár (Szeged University), Prof. Walther Ludwig (Universität Hamburg), Dr Noémi Petneki (UJ), Doc. dr Jerzy Snopek (IBL PAN), Prof. Jerzy Axer (OBTA UW)

18 V (piątek)

10.15-11.45 (ul. Dobra 72)

prof. Edward Opaliński, Szlachta wobec władzy królewskiej

12.00-14.00 (ul. Dobra 72)

Komisja Neolatynistyczna PAN - seminarium prof. Walthera Ludwiga (Universität Hamburg) The educational travels of the Silesian nobleman Wolfgang von Rechenberg at Pirschkaw (Przybyszów) and his Album amicorum (1606-1609) - a case study of the album amicorum as source for the investigation of educational travels of humanists and noblemen in early modern times

19 V (sobota)

8.00-19.00 warsztaty - wyjazd do Łowicza i Arkadii Nieborowskiej (wyjazd spod hotelu "Hera", ul. Belwederska 26/30)

Część II. Włosi i italianizm w Europie Środkowej i Wschodniej 21-26 V
- Program "Tre Corone"

21 V poniedziałek (ul. Dobra 72)
9.00-9.45
- rejestracja uczestników

9.45-10.00 - uroczyste otwarcie sesji z udziałem Ambasador Republiki Włoskiej, Pani Anny Blefari Melazzi

10.00-11.30 - Prof. W. Tygielski (Warszawa) - Le Indie d'Europa? Włoskie wyobrażenia i oczekiwania na temat Polski

11.45-13.15 Prof. P. Koprda (Nitra) - Włoska obecność na Słowacji XV-XVII w.

14.15-15.45 Dr. M. Janasova (Praha) - Le nuove cognizioni nella ricerca dell´opera italiana nel Settecento a Praga

16.00-17.30 Prof. A. Żórawska-Witkowska (Warszawa) - Giovanni Alberto Ristori i jego 'serenate' dla polskiego dworu Augusta III (1735, 1736, 1746)

22 V wtorek (ul. Dobra 72)

10.00-11.30 Prof. L. Marinelli (Roma), Polski "Adon" - w 20 lat później

11.45-13.15 Prof. J. Pelan (Praha) - Marinizm czeski

14.15-15.45 Prof. A. Nowicka-Jeżowa (Warszawa) - Jan Kochanowski o wolności. Dialog z humanizmem włoskim

23 V środa (ul. Dobra 72)

10.00-11.30 Prof. A. Manikowski (Warszawa) - Włoska obecność gospodarcza w Rzeczypospolitej i Europie Wschodniej w 16-17 wieku. Przekształcenia mody, stylu życia, systemu komunikacji i metod wymiany

11.45-13.15 Prof. J. Miszalska (Kraków) - Le strategie dei traduttori e gli sviluppi delle letterature nazionali: l'esempio di alcune traduzioni antiche dall'italiano in polacco

14.15-15.45 Prof. S. Mossakowski (Warszawa) - Antyk na Wawelu

16.00-17.30 Dr J. Gorzelik (Katowice) - Artyści włoscy na Górnym Śląsku

24 V czwartek (ul. Dobra 72)

10.00-11.30 Prof. O. Pachlowska (Roma) - L'Italia nella formazione dell'identità europea dell'Ucraina dei secc. XVI-XVIII;

11.45-13.15 Prof. M. Lenzten (Münster) - Enea Silvio Piccolomini e il suo programma pedagogico per i principi del Nord

14.15-15.45 Prof. J. Jerkov (Roma) - La Chiesa di Roma nella vita culturale slava meridionale tra XVII e XVIII secolo

16.00-17.30 Dr. M. Surma-Gawłowska (Kraków) - Echa włoskie w teatrze Władysława IV

25 V piątek (ul. Dobra 72)

10.00-11.30 Prof. L. Daniel (Olomouc) - Il ciclo "Ercole e Deianira" di Guido Reni tra Praga e Parigi - Nuove considerazioni sul tema mantovano

11.45-13.15 Dr P. Divizia (Brno) - Manoscritti in lingua italiana conservati nelle biblioteche di Brno. Relazioni privilegiate tra la Boemia/Moravia e la Repubblica di Venezia

14.15-15.45 Okrągły stół doktorantów

16.00-17.30 Prezentacja nowego czasopisma "pl.it" red. nacz. Prof. L. Marinelli (Rzym)

17.40-18.15. Rozdanie zaświadczeń uczestnictwa w sesji słuchaczom sesji Włosi i italianizm w Europie Środkowej i Wschodniej - Program "Tre Corone"

26 V sobota
zajęcia indywidualne w bibliotekach, konsultacje.

Część III. Warsztaty naukowe 27 V-1 VI

27 V niedziela

10.00-15.00, wycieczka po Warszawie (wyjazd spod hotelu "Hera")

28 V poniedziałek

10.00-14.00 (ul. Dobra 72) prezentacja własnych projektów naukowych uczestników sesji MSH

29 V wtorek (ul. Dobra 72)

10.00-11.30 panel dyskusyjny "Eneida" Kotlarewskiego - Troja - Zaporoże -Rzeczpospolita (prof. Tamara Gundorova (NANU Kyjiv), prof. Jerzy Axer, dr Ewa Rybałt)

11.45-13.15 Herby i inskrypcje grobowe w kościele św. Krzyża w Warszawie (dr Iwona Dacka-Górzyńska, dr Sławomir Górzyński), wizyta w kościele św. Krzyża (godz. 13.15 13.45)

30-31 V (środa: 14.00 - 19.10; czwartek: 9.30-16.00; sala konferencyjna OBTA UW) warsztaty naukowe Staropolskie kompendia wiedzy

30 maja (środa)
14.00-19.10

14.00-14.15- otwarcie warsztatów Staropolskie kompendia wiedzy (dr hab. Joanna Partyka OBTA UW)

14.15-14.45 Prof. Jan Okoń (Uniwersytet Łódzki), Kompendium - czy tylko wiedzy?(Wstęp do typologii gatunku)

14.45-15.00 dyskusja

15.00-15.25 Prof. Jerzy Axer (OBTA UW), "Nowe Ateny" Benedykta Chmielowskiego: encyklopedia sarmacka czy republikańska?

15.25-15.50 Prof. Maria Wichowa (Uniwersytet Łódzki), "Nowe Ateny" jako kompilacja wybitnych kompendiów naukowych doby baroku

15.50-16.15 Doc. dr Joanna Partyka (Instytut Badań Literackich PAN, OBTA UW), "Sekrety ziemiańskie" i "rekreacje dżentelmena", czyli polskie i angielskie kompendia najpotrzebniejszych wiadomości

16.15-16.30 dyskusja

16.15-16.30 przerwa

16.30-16.55 Prof. Teresa Chynczewska-Hennel (Instytut Historii PAN, Uniwersytet w Białymstoku), ródła wiedzy dyplomatów papieskich i weneckich o Rzeczypospolitej XVII wieku

16.55-17.20 Dr hab. Stanisław Roszak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Między sylwą a encyklopedią - "Skarbiec rozmaitych sciencyi" nieznanego Litwina z 1759 r.

17.25-17.50 Dr hab. Dariusz Śnieżko (Uniwersytet Szczeciński), Marcin Bielski i wiedza tajemna

17.50-18.15 Dr Michał Kuran (Uniwersytet Łódzki), Kronika Aleksandra Gwagnina jako kompendium wiedzy historycznej i geograficznej

18.15-18.40 Dr Filip Wolański (Uniwersytet Wrocławski), Staropolskie podręczniki i kompendia geograficzne jako źródło wiedzy o świecie w XVIII w.

18.40-19.10 - dyskusja

31 maja (czwartek)
9.30-16.00

9.30-9.55 Dr Jakub Niedźwiedź (Uniwersytet Jagielloński), Retoryczna sylwa. Infrastruktura literatury XVII i XVIII w.

9.55-10.20 Dr Kazimierz Puchowski (Uniwersytet Gdański) - Kompendia jako źródło erudycji w elitarnych kolegiach zakonów nauczających Europy (XVI-XVIII w.)

10.20-10.45 Dr Wiesław Pawlak (Katolicki Uniwersytet Lubelski), Rola kompendiów jako źródła inwencyjnego na przykładzie jednej z "Rozmów Artaksesa i Ewandra" Stanisława Herakliusza Lubomirskiego

10.45-11.00 dyskusja

11.00-11.15 przerwa

11.15-11.40 Dr Magdalena Górska (Instytut Badań Literackich PAN) Emblematyka jako źródło staropolskiej erudycji

11.40-12.05 Dr Iwona Dacka-Górzyńska (Instytut Historii PAN, OBTA UW) - Zbiór sentencji Gabriela Rzączyńskiego SJ jako przykład erudycyjnego kompendium wiedzy

12.05-12.30 Dr Sławomir Baczewski (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie) - Encyklopedia ideologii "szlachectwa": o "Herbach rycerstwa polskiego" Bartosza Paprockiego

12.30-12.55 Prof. Barbara Milewska-Waźbińska (Uniwersytet Warszawski), Orbis Polonus Szymona Okolskiego jako świadectwo kultury literackiej XVII wieku

12.55-13.10 dyskusja

13.10-14.10 przerwa obiadowa

14.10-14.35 Dr Iwona Arabas (Instytut Historii Nauki PAN), Encyklopedie zdrowia w "epoce ciekawości"

14.35-15.00 Dr Maria Frankowska (Instytut Badań Literackich PAN, Toruń), "Ziół tutecznych i zamorskich opisanie" czyli o staropolskich dykcjonarzach roślinnych

15.00-15.25 Mgr Tomasz Wierzchowski (Uniwersytet Warszawski), Pijarzy jako nauczyciele fizyki w połowie XVIII stulecia

15.25-16.00 dyskusja i podsumowanie obrad

1 VI (piątek, sala konferencyjna OBTA)

11.00-12.30 wykład prof. Alexander K. Gavrilov (RAN, Sankt Petersburg) August Nauck i russkaya klassicheskaya filologia (tłum. dr Irina Tatarova (OBTA UW))

13.00-15.00 panel dyskusyjny Tadeusz Zieliński między Rosją - Niemcami - a Polską (prof. Michael von Albrecht ((Bayerische Akademie der Wissenschaften), prof. Alexander K. Gavrilov, prof. Jerzy Axer))

17.00-18.00 - wykład zamykający, prof. M. von Albrecht De Ciceronis lingua et elocutione investigandis (tłum. prof. Mikołaj Szymański (IFK UW))

18.00-19.00 uroczyste zakończenie sesji

SPOTKANIE NAUKOWE TOWARZYSZĄCE SESJI

16 V - 18 V KONFERENCJA: ŚMIERĆ, TRANSFORMACJA I POWSTANIE Z MARTWYCH W DAWNYCH KULTURACH
(sala konferencyjna OBTA dr Justyna Olko OBTA UW, dr Iwona Dacka-Górzyńska, cz. I 16 V (środa) 15.00-18.30; cz. II 17 V (czwartek) 9.30-18.45; cz. III 18. V (piątek) 9.30-18.45)

Środa 16 05 2007 zaświaty: wędrówka i transformacja I
15.00-15.15 otwarcie sesji
15.15-15.45 dr Jacek Tomczyk, Transcendencja śmierci Homo sapiens
15.45-16.15 mgr Łukasz Rutkowski, Mat la tari, "Kraina Bez Powrotu", pesymistyczna wizja zaświatów w wierzeniach mezopotamskich
16.15-16.45 dr Arkadiusz Sołtysiak, We-ili, Zagreus, Yaldobaoth: mezopotamskie korzenie mitu gnostyckiego
16.45-17.15 dr hab. Joanna Jurewicz, "Niechaj w żywot odziany przyjdzie do potomstwa!" Rygwedyjskie tropy wędrówki dusz
17.15-17.30 przerwa
17.30-18.00 dr hab. Krystyna Moisan-Jabłońska, Nieuchronność czyśćcowej peregrynacji i jej obraz w sztuce polskiej XVII i XVIII wieku
18.00-18.30 prof. Leszek Słupecki, Ganga undir jardarmenn - staroskandynawski obrzęd przechodzenia pod darnią i jego znaczenie. Rytualna śmierć i ponowne narodziny

Czwartek 17 05 2007
zaświaty: wędrówka i transformacja II

9.30-10.00 mgr Grzegorz Antosik, Cykliczne wiosenne powroty z zaświatów dusz na ziemię w wierzeniach dawnych Słowian
10.00-10.30 dr Hanna Węgrzynek, Żydowskie wierzenia w interwencję z zaświatów - ślub na cmentarzu
10.30-11.00 mgr Jonas Vaiškunas, Dusza a Gwiazdy. Astralna symbolika transformacji duszy w kulturze ludowej XIX i XX wieku
11.00-11.30 dr Katarzyna Mikulska, Wróciwszy ze Świata Zmarłych, czyli co oznacza nazwa "nie-ludzie"?
11.30-11.45 przerwa

ceremoniał pogrzebowy, jego oprawa i symbolika
11.45-12.15 mgr Radosław Palonka, Na granicy dwóch światów - rytuały pogrzebowe w kulturze Missisipi
12.15-12.45 dr Bogdan Wojciech Brzustowicz, Rycerski ceremoniał pogrzebowy w późnym średniowieczu
12.45-13.15 prof. Barbara Milewska-Waźbińska, Kiedy Śmierć mówiła po łacinie...
13.15-14.30 przerwa obiadowa
14.30-15.00 prof. Juliusz Chrościcki, "Na długiej drodze" Trasy konduktów z miejsca śmierci władcy do nekropolii królewskiej ( XV -XIX w)
15.00-15.30 dr Joanna Dziubkowa, Współpraca ducha z materią w trumiennym konterfekcie
15.30-16.00 mgr Jakub Myszkorowski, Obraz wielkich pożegnań na początku XXI wieku na przykładzie pogrzebów Jacka Kuronia i Czesława Niemena
16.00-16.15 przerwa

miejsce pochówku a los zmarłego
16.15-16.45 mgr Zuzanna Wygnańska, Okoliczności śmierci - forma pochówku - los zmarłego w zaświatach. Rozważania na podstawie wskazówek z tekstów klinowych z Mezopotamii
16.45-17.15 prof. Adam Łukaszewicz, Grób faraona - przedsionek wieczności
17.15-17.45 dr Grzegorz Jacek Brzustowicz, Nekropolie rycerskiego rodu von Wedel na Pomorzu, w Nowej Marchii i Królestwie Polskim
17.45-18.15 mgr Aleksandra Jakóbczyk-Gola Cappella Chigi - kaplica sacrum i profanum. Analiza wątków humanistycznych i antropologicznych kaplicy grobowej rodziny Chigich w Santa Maria del Popolo w Rzymie

piątek 18 05 2007

kult zmarłych przodków
9.30-10.00 dr Magdalena Kapełuś, Posążki zmarłych w Anatolii hetyckiej
10.00-10.30 dr Henryk Kowalski, Ludzie, bóstwa i demony. Świat żywych i świat zmarłych w religii starożytnego Rzymu
10.30-11.00 mgr Jakub Morawiec, Erfidrápa jako wyraz szczególnej pamięci o zmarłym władcy w poezji skaldów
11.00-11.30 mgr Patrycja Prządka-Giersz, Pośmiertna apoteoza władcy w przedhiszpańskich kulturach północnego wybrzeża Peru
11.30-11.45 przerwa

śmierć w literaturze
11.45-12.15 dr Łukasz Grutzmacher, Agonia Rasu-Ñiti José Marii Arguedasa jako przykład literatury transkulturacji
12.15-12.45 dr Marta Steinem, Duch zmarłej jako dramatis persona w świecie żywych. Wyobraźnia, obyczaje i wierzenia związane ze śmiercią oraz ich odzwierciedlenie w dramatopisarstwie chińskim
12.45-13.15 mgr Ewa Sawicka, Podróż w zaświaty. Elementy celtyckich rytuałów w średniowiecznym romansi "Sir Gawain i Zielony Rycerz"
13.15-14.45 przerwa obiadowa
14.45-15.15 dr Jacek Kowzan, Liminalność "doświadczenia pobliża śmierci" na materiale średniowiecznych i wczesnonowożytnych wizyjnych wędrówek w zaświaty
15.15-15.45 dr hab. Małgorzata Grzegorzewska, Misteria eleuzyjskie na scenie elżbietańskiej
15.45-16.15 mgr Barbara Napieralska, Przedstawienie śmierci i pochówku w prozie podróżniczej Richarda Hakluyta i Sir Waltera Raleigha w kontekście renesansowych rytuałów pogrzebowych 16.15-16.45 dr Elżbieta Konończuk, Grób jako metafora przeszłości. "Archeologiczne" narracje Józefa Ignacego Kraszewskiego

16.45-17.00 przerwa

17.00-18.30 Panel dyskusyjny Władcy żywych i umarłych

18.30-18.45 zakończenie sesji

................................................................................................................................................